Sawirada Shaaamo

Sawirka koowaad

Farsamaynta sawiradu waa waxa aad u fudud.

Labadan Sawir kee run ah.....?

Sawirka Labaad

Sawirka labaad

Shabaabka Yaa Horta Koriyay

Marka la qorayo taariikhda Soomaalida ee marxaladan lagu jiro lama ilaawi doono doorka Al-shabaab ee taariikhdaas. Su’aalaha ay taariikhyahannadu faalayn doonaan waxa ka mid noqon doonta halka uu ururkani ka helay awooda u fududaysay in ay waqtigan ka taliyaan dhul balaadhan oo ka mida dhulalka ay Soomaalidu degto. Jawaabta su’aashaas oo dhamaystiran waa mid ay taariikhyahannadu mudooyinka soo socda faalayn doonaan laakiin si horudhaca waxa aan maqaalkan ugu eegi doonaa su’aal la xidhiidha mawduucan oo ah “sababta uu ururkani –waqtigan- u noqday ururka ugu tunka wayn ururada ay hogaamiyaan wadaadada Soomaalidu- khaasatan marka laga hadlayo saamaynta ay ururadani ku leeyihiin nidaamka siyaasadeed ee Soomaalida?

Urur taariikh yar laakiin awood yeeshay

Al-shabaab, wixii ka horeeyay maamulkii maxkamaddaha ee Koonfurta Soomaaliya ma ahayn urur aad loo yaqaano. Qabsashadii Itoobiyaanka ee Koonfurta Soomaaliya ayaa aad u soo muujisay magaca ururkan. Diidmadii ay diideen in ay xubin ka noqdaan isbahysigii Asmara iyo dagaalkii ay la galeen ciidamadii Itoobiyaanku waxa ay ururkan siisay taageerayaal cusub oo aanay hore u haysanin. Bixitaankii Itoobiyaanka iyo qabsashadii uu ururkani qabsaday dhul balaadhan oo ka mida ah dhulkii ay ciidamadii Itoobiyaanku ka baxeena waxa ay iyaduna ururkan ka dhigtay mid haysta awood milatari iyo dhaqaale oo aanay helin in badan oo ka mida kuwa ay kula tartamayaan hogaaminta siyaasadda Soomaalida.

Uraradii la yaqaanay ee Islaamiyiinta oo saaxada laga waayay

Dad badani waxa ay is waydiinayaan xaga ay hadaba ka dhaceen ururadii kale -ee Islaamiyiinta Soomaaliyeed- ee ururkan uga soo horeeyay saaxada siyaasadeed ee Soomalida. Wali ma jiraaan uraradaasi? Haday jiraanse maxaa codkooda loo maqli la’ayahay? Maqnaanshahoodu se door ma ka ciyaaray koritaanka fudud ee Al-shabaab?

Intii ka horaysay soo-ifbixii Alshabaab, ururada Islaamiyiinta Soomaalida waxa ugu caansanaa labada urur ee Islaax Iyo Itixaadka. Islaax waa urur Islaamiya oo u nasab sheegta fikirka caalamiga ah ee xarakada Ikhwaanul Muslimiinka. Halka uu ururka Itixaadka fikirkiisu ahaa mid ka soo jeeda fikirka Salafiga. Islaax waxa rasmi ahaan loo asaasay dhamaadkii todobaatameeyadii, halka Itaxaadka isaga rasmi ahaan loo asaasay bilowgii sideetamaadkii. Burburkii ku dhacay dawladii Maxamed Siyaad Bare ka dib, ururka Itaxaadku waxa uu galay loolan milatari kaas oo ugu danbayntii sababay qaybsan iyo bur bur ku yimaada ururkaas. Islaax iyadu bilowgii burburkaas waxa ay xooga saareen dhinacyadda waxbarashada iyo taakulaynta. Guulo badan oo aan la qarin karin ayay dhinacyadaas ka gaadheen. Laakiin khilaafaad dhinaca maamulka ah iyo kala duwanaansho aragtiyeed oo ku saabsan sida loo waajahayo siyaasada murugsan ee Soomaalida ayaa waxa ay iyana sababatay in Islaax laftigeeda uu ku yimaado qaybsan xoogani. Waxa aan ku doodaynaa in burburkii Itixaadka iyo isku mashquulkii Islaax ay sabab u noqotay in ay saaxada dacwadu u banaanaato ururo aan markii hore miisaan culus ku lahayn Islaamiyiinta Soomaalida dhexdooda. Firaaqani waxa uu fursad u noqoday in Al-shabaab iyo ururada la middka ahi ay ummada isu tusaan in ay iyagu yihiin kuwa matalaya qadiyadihii masiiriga ahaa ee Soomaalida.

Nidaam Caskarinimo iyo hogaan Ajnabi

Al-Shabaab waa urur uu nidaamkiisu yahay nidaam askarinimo. Nidaamka askarinimada waxa asaas u ah hogaansan xad dhaaf ah iyo cabsi. Dad badani uma taageeraan ururkan jacayl ay u qabaan mabaadiida iyo fahanka ururkan laakiin waxa ay u taageeraan cabsi ay ka qabaan in ay dhibi soo gaadho hadii ay ka hor yimaadaan amarada ay bixinayaan. Nidaamka noocan ah ee askarinimo in uu qoladan u hirgalo waxa ka cawaawiyay hogaan aan Soomaali ahayn oo khibrad wayn u leh nidaamkan askarinimo ee ay Shaabku ku shaqaynayaan .

Culimo la cabsiiyay

Al-shabaab waa urur sheeganaya in uu u taagan yahay ilaalinta iyo kor u qaadida diinta Islaamka, laakiin mawqiftiisa siyaasadeed iyo diineed ma aha mid ay taageersan yihiin inta badan ee culimada Soomaalidu. Qadiyadaha sida isqarxinta, diidmada wada hadalo lala galo Soomaalida kale, taageerada ay siinayaan Al qaacido, gaalaysiinta dadka fahankooda khilaafa iyo dagaalka ay sheegeen in ay kula jiraan caalamka oo dhani waa arimo asaasiya oo ay culimada Soomaalida ee la yaqanaa ku diidan yihiin ururkan. Diidmadaas oo jirta hadana codka culimadu ma aha mid aad/kor loo maqalo, taasina waxa ay sababtay in codadka aadka loo maqlo ee sheeganaya in ay magaca diinta Islaamka ku hadlayaa ay noqdaan codadka Shabaabka iyo qolooyinka la fikirka ah.

Gabagabo

Maqalkan gaaban waxa aan ku soo bandhignay sababo aanu u aragno in ay yihiin sababaha ugu waa weeyn ee muddo yar gudeheed koriyay urur aan cumri dheer ku lahayn saaxada ururada Islaamiyiinta Soomaalida(Shabaabka). “Firaaqaada saaxada dacawada- ee ururadii Islaamiyiinta ee la yaqaanay-“, “nidaamka askarinimo ee Shabaabka” iyo “aamuska culimadu” waxa ay ka mid yihiin sababaha ugu waawayn ee sida dhakhsaha ah u koriyay Shabaabka.

Maqaalkan ka ku xiga waxa aan ku saadaalin doonaa burburka ururka Shabaabka iyo raadka uu burburkoodu ku yeelan doono Islaamiyiinta Soomaalida.

Siciid Cali Axmed
maqaalo.siciid.cali@gmail.com